تاریخ نظریه: 1405/01/23
شماره نظریه: 7/1404/229
شماره پرونده: 1404-186/1-229ک
استعلام:
آیا حکم مقرر در تبصره 2 ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در خصوص منتفی شدن «قصاص» در موارد اصل دفاع و عدم احراز شرایط آن، ناظر به «بزه قتل عمد» است یا «جرایم جسمانی مادون قتل» را نیز در بر میگیرد؟ به عبارت دیگر، هرگاه در بزه ایراد ضرب یا جرح عمدی، دادگاه اصل دفاع را محرز بداند؛ اما تشیخص دهد که از مراتب آن تجاوز شده است، آیا جنبه عمومی جرم (با وجود دیگر شرایط) به قوت خود باقی است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا بین مواردی که قصاص عضو موضوعاً منتفی است (صدر ماده 401 قانون پیشگفته) با دیگر موارد تفاوتی وجود دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1-. با توجه به اطلاق لفظ «جنایت» در بند «ت» ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، دفاع مشروع موضوع تبصره 2 این ماده، شامل جرایم علیه تمامیت جسمانی مادون قتل نیز میشود.
2- در فرض سوال، بین مواردی که قصاص عضو موضوعاً منتفی است؛ مانند موارد مندرج در ماده 401 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با دیگر موارد تفاوتی نیست.